Europees-only alternatief voor MongoDB Atlas.

MongoDB Atlas is het managed MongoDB-aanbod van MongoDB Inc., een beursgenoteerd Amerikaans bedrijf. Atlas draait op AWS, Azure of GCP - wat betekent dat de data staat bij een hyperscaler onder Amerikaanse jurisdictie, beheerd door een databaseleverancier onder Amerikaanse jurisdictie. Twee lagen, beide Amerikaans. Voor soevereiniteit is het antwoord ofwel self-managed MongoDB op EU-infrastructuur (wat wij voor klanten beheren), ofwel migratie naar een andere document-/JSON-geschikte database onder EU-jurisdictie (doorgaans PostgreSQL met JSONB, wat 90% van de MongoDB-use cases dekt).

Verenigde Staten Vervangende stack, uitsluitend EU 10 diensten in kaart gebracht
Leverancier
MongoDB Atlas
Hoofdkantoor
New York, NY
Rechtsmacht
Verenigde Staten
Wettelijk regime
CLOUD Act, FISA 702

"EU-regio" is geen soevereiniteit. Vier vragen bepalen het.

Dataresidentie zegt waar de bits staan. Soevereiniteit zegt welk rechtssysteem toegang kan afdwingen. Het antwoord moet op alle vier standhouden, anders is de stack niet soeverein.

Residency

Waar staat de data fysiek opgeslagen?

Niet "in de cloud": welk datacenter, in welk land, onder welke jurisdictie.

Subprocessoren

Wie zit er nog meer in uw datapad?

Iedere leverancier die data raakt: de CDN, de e-mailrelay, de error-tracker, de analytics-pipeline.

Rechtsmacht

Wiens wetten kunnen openbaarmaking afdwingen?

Een provider met een Amerikaans hoofdkantoor valt onder FISA 702 en de CLOUD Act, ook als de bits in Frankfurt staan.

Sleutelbeheer

Wie heeft daadwerkelijk de encryptiesleutels?

Als de cloudprovider zowel de data als de sleutels beheert, is die data voor hen leesbaar, ongeacht welke verwerkersovereenkomst er ligt.

Voldoet niet AWS · Azure · GCP · EU-regio

Faalt op rechtsmacht en sleutelbeheer.

EU-bits, Amerikaanse moedermaatschappij, US-subprocessoren in het standaardpad, sleutels beheerd door provider.

Voldoet Binadit managed stack

Slaagt op alle vier.

EU-gehost op EU-hoofdkantoor infrastructuur. Nul US-subprocessoren in het standaardpad. Klant- of EU-KMS-sleutels. Bij naam vermeld in uw Artikel 28 DPA.

Waarom teams weggaan MongoDB Atlas

De MongoDB Atlas-exits die wij hebben gescopet komen vanuit twee invalshoeken: gereguleerde workloads (zorg, fintech) waarbij de AWS-via-Atlas dubbele hop niet compliant is, en kostenreviews waarbij de per-cluster-prijzen van Atlas daadwerkelijk hoog zijn vergeleken met self-managed. Het migratiedoel hangt af van de use case. Voor document-zware workloads met complexe aggregatie behoudt self-managed MongoDB op EU-compute het API-oppervlak. Voor workloads die MongoDB gebruiken als JSON-opslag is migratie naar PostgreSQL met JSONB vaak eenvoudiger en op lange termijn goedkoper.

MongoDB Atlas diensten en hun EU-only equivalenten

Een migratie is niet "vervang één doos door een andere". De mapping hieronder is wat we draaien voor klanten die weggaan bij MongoDB Atlas op grond van Schrems II: volledige EU-jurisdictie, geen Amerikaans moederbedrijf in het datapad.

Atlas clusters (M10+)

Wat wij in plaats daarvan draaien
Binadit Managed Cloud Platform. MongoDB replica sets, of PostgreSQL met JSONB waar het documentmodel dunner is dan het lijkt.
Engineering-notitie
Voor pure MongoDB-compatibiliteit is self-managed op EU bare metal het productiepatroon. PostgreSQL JSONB is het goedkopere alternatief als je geen MongoDB-specifieke features nodig hebt.

Atlas Search (Lucene-based)

Wat wij in plaats daarvan draaien
Binadit Managed Cloud Platform. Elasticsearch of OpenSearch, en MeiliSearch of Typesense voor lichtere workloads.
Engineering-notitie
Atlas Search is onder de motorkap Lucene; standaard Elasticsearch / OpenSearch verwerkt equivalente workloads.

Atlas Vector Search

Wat wij in plaats daarvan draaien
Binadit Managed Cloud Platform. pgvector op PostgreSQL, of Qdrant voor grotere embedding sets.
Engineering-notitie
Qdrant is de sterkste EU-soevereine vector database - productieklaar en expliciet onder EU-jurisdictie.

App Services (Realm)

Wat wij in plaats daarvan draaien
Binadit Managed Cloud Platform. Docker images gebouwd in GitLab CI en gedeployed naar Kubernetes, met review environments per branch.
Engineering-notitie
App Services wordt sowieso uitgefaseerd in 2025-2026; het migratiedoel is een custom backend op EU-infrastructuur.

Atlas Stream Processing

Wat wij in plaats daarvan draaien
Binadit Managed Cloud Platform. Apache Kafka of Redpanda, Kafka-protocol compatibel.
Engineering-notitie
Voor stream-workloads is Kafka + Flink de industriestandaard.

Atlas Triggers

Wat wij in plaats daarvan draaien
Binadit Managed Cloud Platform. PostgreSQL triggers en LISTEN/NOTIFY, of Kubernetes CronJobs voor geplande taken.
Engineering-notitie
Self-managed MongoDB ondersteunt change streams van nature; PostgreSQL heeft zijn eigen LISTEN/NOTIFY-mechanisme.

Atlas Online Archive

Wat wij in plaats daarvan draaien
Binadit Managed Cloud Platform. Tiered MinIO- of Ceph-pools, met lifecycle rules die cold data naar goedkopere disk verplaatsen.
Engineering-notitie
Online Archive is in essentie geplande tiering; repliceer het patroon met EU object storage als de cold tier.

Charts (BI)

Wat wij in plaats daarvan draaien
Binadit Managed Cloud Platform. Apache Superset of Metabase, gekoppeld aan uw warehouse.
Engineering-notitie
Metabase lijkt het meest op Atlas Charts; draait overal.

Data API / GraphQL

Wat wij in plaats daarvan draaien
Binadit Managed Cloud Platform. Traefik of Kong, met rate limiting en OIDC aan de edge.
Engineering-notitie
Voor PostgreSQL-backends biedt Hasura direct bruikbare GraphQL API's.

Atlas Backup (Continuous)

Wat wij in plaats daarvan draaien
Binadit Managed Cloud Platform. restic en pgBackRest voor data, Velero voor Kubernetes state, naar geïsoleerde EU-storage.
Engineering-notitie
Voor self-managed MongoDB is oplog-gebaseerde PITR het productiepatroon; wij beheren dit voor klanten.

Hoe we migreren af van MongoDB Atlas

Een typische mid-market migratie loopt in drie fasen. De getallen hieronder gaan uit van een team van 6-10 engineers en een gemiddeld complexe applicatie-stack.

  1. Dag 1-5

    Use-case beslissing: Mongo of Postgres

    Audit querypatronen. Als je Mongo-specifieke functies gebruikt (aggregation pipelines, change streams, complexe Atlas Search-queries) → self-managed MongoDB op EU. Als je Mongo als JSON-store gebruikt → migreren naar PostgreSQL JSONB. Output: architectuurbeslissing voor het doel.

  2. Dag 5-14

    Cluster-provisioning + replicatie

    Self-managed MongoDB-cluster (3-node replica set, EU bare metal) geprovisioned. Initiële synchronisatie via de Atlas Live Migration-tool. Monitoring en back-up geconfigureerd.

  3. Weken 2-4

    Applicatie-overstap

    Connection string gewijzigd. Read-only validatieperiode. Cutover tijdens periode met weinig verkeer. Atlas-cluster ontmanteld na verificatie.

5-jaars TCO op Atlas → self-managed MongoDB op EU bare metal: doorgaans 70-85% goedkoper op productieschaal. Een typisch M30 Atlas-cluster ($2k+/maand) wordt vervangen door een 3-node dedicated MongoDB-cluster dat wij beheren met vergelijkbare of betere performance. De trade-off is operationele verantwoordelijkheid, die wij op ons nemen als managed partner.

Atlas heeft EU-regio's op AWS Frankfurt - lost dat de soevereiniteitskwestie op?
Nee. Twee lagen van Amerikaanse jurisdictie: MongoDB Inc. (hoofdkantoor VS) en AWS (hoofdkantoor VS). De CLOUD Act is op beide van toepassing. Voor Schrems II-strikte workloads moeten beide worden geëlimineerd.
Moeten we overstappen naar PostgreSQL of self-managed MongoDB?
Afhankelijk van het gebruik. Als je MongoDB-specifieke functies gebruikt (complexe aggregation pipelines, $lookup, change streams over collections, Atlas Search), behoudt self-managed MongoDB op EU bare metal de API. Als MongoDB vooral JSON-documenten opslaat met eenvoudige queries, is PostgreSQL JSONB goedkoper, capabeler voor analytische queries en eenvoudiger te beheren.
Hoe operationeel is self-managed MongoDB?
Voor een 3-node replica set met backups en monitoring is echt operationeel werk nodig - doorgaans 2-4 uur per week aandacht plus incident response. Wij verzorgen dit voor klanten als onderdeel van de managed-infrastructure-relatie; het is een bekend patroon.
Hoe zit het met de zelf-gehoste enterprise-versie van MongoDB zelf?
MongoDB Enterprise Advanced draait op uw infrastructuur, maar de licentie komt van MongoDB Inc. - een Amerikaanse contractpartij. Voor pure soevereiniteit is MongoDB Community Edition (open-source, AGPL) de optie. Voor de meeste productieworkloads volstaat Community.
Atlas Vector Search is essentieel voor onze AI-functies. Wat is het EU-equivalent?
Qdrant (met hoofdkantoor in Duitsland) is de sterkste soevereine vectordatabase. Qdrant Cloud heeft EU-regio's; self-hosted Qdrant is dezelfde engine. Migratie van Atlas Vector Search naar Qdrant is eenvoudig (vectoren zijn vectoren), waarbij het mappen van het schema het enige noemenswaardige werk is.
Hoe lang duurt een Atlas-exit?
Voor een single replica-set workload met een gematigde hoeveelheid data (50-200GB): 2-4 weken. Voor sharded clusters of zeer grote datasets: 6-12 weken. De planning wordt gedomineerd door de live-migratiefase, niet door de wijzigingen aan de applicatiezijde.

Plan je exit van MongoDB Atlas.

Gesprek van 30 minuten. We mappen je stack tegen EU-only alternatieven, schatten de migratie-inspanning en zeggen je of het de juiste keuze is.